CHẾ ĐỘ ĂN ĐỊA TRUNG HẢI CÓ PHÙ HỢP VỚI NGƯỜI VIỆT MẮC BỆNH MẠN TÍNH?

🥗 Trong những năm gần đây, chế độ ăn Địa Trung Hải (Mediterranean diet) được nhiều Tổ chức Y tế và chuyên gia dinh dưỡng trên Thế giới khuyến khích nhờ những lợi ích đối với sức khỏe, đặc biệt trong phòng ngừa và hỗ trợ điều trị các bệnh mạn tính. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn: Người Việt Nam, đặc biệt người có bệnh mạn tính có thể áp dụng được hay không? 

1️⃣ Chế độ ăn Địa Trung Hải là gì? 
Chế độ ăn Địa Trung Hải là mô hình ăn uống truyền thống của người dân sinh sống tại các quốc gia ven biển Địa Trung Hải như Hy Lạp, Ý, Tây Ban Nha, Pháp... Đây không phải là một chế độ ăn kiêng với thực đơn cố định mà là một mô hình ăn uống dựa trên những nguyên tắc chung về lựa chọn thực phẩm và lối sống. 
🌿 Đặc điểm nổi bật của chế độ ăn này là ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, hạt dinh dưỡng và chất béo từ dầu ô liu; sử dụng cá và hải sản thường xuyên hơn thịt đỏ; hạn chế thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống nhiều đường. Bên cạnh chế độ ăn, người dân vùng Địa Trung Hải còn duy trì lối sống năng động, thường xuyên vận động và dành thời gian cho các bữa ăn cùng gia đình. 
Một số món ăn tiêu biểu của chế độ ăn Địa Trung Hải có thể kể đến như salad Hy Lạp (Greek salad) với cà chua, dưa leo, ô liu và phô mai feta; cá nướng dùng với dầu ô liu và rau củ; súp đậu lăng (lentil soup) hay hummus - món sốt làm từ đậu gà nghiền ăn kèm bánh mì nguyên cám và rau tươi. Điểm chung của các món ăn này là sử dụng nguyên liệu tươi, ít qua chế biến và cân đối giữa các nhóm thực phẩm. 

2️⃣ Vì sao chế độ ăn Địa Trung Hải được khuyến khích? 
❤️ Trong nhiều thập kỷ qua, chế độ ăn Địa Trung Hải là một trong những mô hình ăn uống được nghiên cứu nhiều nhất trên Thế giới. Nhiều nghiên cứu cho thấy những người duy trì chế độ ăn này có nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, béo phì và một số bệnh mạn tính thấp hơn so với những người có chế độ ăn kém lành mạnh.  

3️⃣ Người mắc bệnh mạn tính nên áp dụng như thế nào? 
Người Việt hoàn toàn có thể vận dụng nguyên tắc chế độ ăn Địa Trung Hải vào bữa ăn hằng ngày mà không cần sao chép nguyên bản thực đơn của các nước châu Âu.  
🥬 Chẳng hạn, thay vì các loại đậu như đậu gà hay đậu lăng, người Việt có thể sử dụng đậu xanh, đậu đen, đậu đỏ hoặc các loại đậu sẵn có. Các loại rau và trái cây đặc trưng của vùng Địa Trung Hải cũng có thể thay bằng những thực phẩm địa phương theo mùa như rau muống, cải ngọt, cải thìa, bông cải xanh, ổi, bưởi, cam, thanh long hay đu đủ. 
🫒 Đối với dầu ăn, dầu ô liu nguyên chất (extra virgin olive oil) có giá trị dinh dưỡng đặc trưng nhờ giàu acid oleic và các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên. Nếu điều kiện cho phép, có thể sử dụng dầu ô liu trong các món salad hoặc áp chảo nhẹ để làm phong phú bữa ăn. Trong những bữa ăn còn lại, các loại dầu thực vật như dầu cải hoặc dầu đậu nành vẫn là lựa chọn phù hợp và tốt hơn so với việc sử dụng thường xuyên mỡ động vật. 
🐟 Tương tự, cá hồi là nguồn cung cấp omega-3 (EPA và DHA) rất tốt nhưng không phải lựa chọn duy nhất. Các loại cá biển của Việt Nam như cá thu, cá trích, cá mòi hay cá nục cũng là những nguồn dinh dưỡng có giá trị. Quan trọng hơn việc lựa chọn một loại cá cụ thể là duy trì thói quen ăn cá khoảng 2–3 bữa mỗi tuần. 
Điều làm nên giá trị của chế độ ăn Địa Trung Hải không nằm ở một vài thực phẩm "cao cấp" như dầu ô liu, cá hồi… mà ở việc lựa chọn thực phẩm lành mạnh, cân đối khẩu phần và duy trì thói quen ăn uống trong thời gian dài. 
👨‍⚕️ Lời khuyên từ bác sĩ Dinh dưỡng 
Không có một chế độ ăn chung phù hợp với tất cả người mắc bệnh mạn tính. Mỗi người có tình trạng bệnh, nhu cầu năng lượng, mức độ hoạt động thể lực và thói quen ăn uống khác nhau nên chế độ ăn cũng cần được cá thể hóa. 
✅ Một chế độ ăn khoa học không chỉ cần đúng loại thực phẩm mà còn phải đúng lượng thực phẩm. Ngay cả những thực phẩm lành mạnh nếu ăn quá nhiều vẫn có thể làm dư năng lượng, tăng đường huyết hoặc ảnh hưởng đến việc kiểm soát cân nặng. Ngược lại, nhiều thực phẩm quen thuộc vẫn có thể xuất hiện trong bữa ăn nếu được cân đối với khẩu phần phù hợp. 
Vì vậy, thay vì cố gắng ăn giống hoàn toàn chế độ Địa Trung Hải, người bệnh nên được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng tư vấn để xây dựng một chế độ ăn phù hợp với bệnh lý, đảm bảo cả chất lượng thực phẩm và định lượng khẩu phần, đồng thời phù hợp với văn hóa, khẩu vị và điều kiện kinh tế của mỗi gia đình. 
💚 Đừng để việc "ăn sao cho đúng" trở thành gánh nặng mỗi ngày. Hãy để CarePlus đồng hành cùng bạn, biến từng bữa ăn thành một bước tiến vững chắc trên hành trình sống khỏe. 
📞 Inbox fanpage hoặc liên hệ hotline miễn phí 18006116 để đặt hẹn ngay.