ĐAU BÀN CHÂN, CỔ CHÂN KHI CHƠI THỂ THAO - KHÔNG ĐƠN THUẦN DO VẬN ĐỘNG NHIỀU

🏓 Nếu bạn yêu thích các môn thể thao như chạy bộ, pickleball, cầu lông, tennis, bóng đá… và bắt đầu thấy đau ở bàn chân hoặc cổ chân. Ban đầu cơn đau có thể không đáng kể: nghỉ thì hết, chơi lại mới đau. Vì vậy nhiều người tiếp tục tập luyện và nghĩ rằng “chắc chỉ do vận động nhiều”. 
Nhưng bàn chân và cổ chân phải chịu tải rất lớn trong mỗi bước chạy, mỗi lần bật nhảy và đổi hướng. Vậy nên, một cơn đau kéo dài hoặc tái diễn có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. 
👉 Mời bạn cùng ThS. BS. CKI. Nguyễn Văn Hoàng Tâm - Chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình - Y học thể thao - Cơ xương khớp tại Hệ thống Phòng khám Quốc tế CarePlus tìm hiểu qua bài viết sau. 

1️⃣ 7 kiểu đau chân thường gặp ở người chơi thể thao mà bạn nên lưu ý 
Với các môn thể thao có động tác chạy, bật nhảy và đổi hướng liên tục như chạy bộ, pickleball, cầu lông, tennis, bóng đá,... người chơi thường gặp phải những kiểu đau chân như sau: 
🔻 Đau mặt dưới gót chân, đặc biệt đau nhiều ở những bước đầu tiên vào buổi sáng 
Đây là biểu hiện thường gặp của viêm cân gan chân. Cơn đau thường tập trung ở vùng mặt dưới hoặc phía trong gót chân, có thể giảm đi sau khi đi lại một lúc nhưng tái xuất hiện khi vận động nhiều.  
🔻 Đau phía sau gót chân 
Cảm giác đau và cứng phía sau gót chân, đặc biệt sau khi chạy hoặc tập luyện, có thể liên quan đến bệnh lý gân Achilles (hay còn gọi là gân gót). 
Đáng lưu ý là không phải mọi trường hợp đau gân Achilles (gân gót) đều là “viêm gân”. Trong những trường hợp kéo dài, sự thoái hóa và tổn thương cấu trúc của gân có thể đóng vai trò quan trọng. 
🔻 Đau cổ chân sau một lần lật hoặc xoắn cổ chân 
Đây là tình huống thường gặp khi chạy, nhảy hoặc đổi hướng đột ngột. Bong gân cổ chân có thể gây đau và sưng ngay sau chấn thương, thậm chí không thể chịu lực. 
Việc hết đau tương đối nhanh không đồng nghĩa với việc cổ chân đã hồi phục hoàn toàn và bạn có thể lập tức quay lại chơi thể thao. 
🔻 Đau tăng dần khi chạy hoặc chịu lực 
Nếu cơn đau xuất hiện từ từ, ngày càng rõ khi chạy, đi bộ hoặc đứng lâu và có một điểm đau rất khu trú trên xương, thì cần nghĩ đến gãy xương do stress. 
Đây là một trong những tình huống mà bạn không nên cố tiếp tục tập luyện để “xem có hết không”, vì tổn thương ban đầu có thể chưa biểu hiện rõ trên hình chụp X-quang thông thường. 
🔻 Đau xương bàn chân, ngay phía sau các ngón chân 
Đau vùng đầu các xương bàn chân có thể gặp ở người chạy bộ hoặc các môn thể thao có nhiều động tác bật nhảy, đổi hướng. Phân bố tải lên bàn chân, hình dạng bàn chân, giày dép và cường độ tập luyện đều có thể liên quan. 
🔻 Đau rát, tê hoặc có cảm giác như có viên sỏi trong giày 
Cảm giác bỏng rát, châm chích, tê hoặc như đang giẫm lên một viên sỏi, đặc biệt ở vùng giữa các ngón chân, có thể gặp trong u thần kinh Morton. 
🔻 Đau mặt trong cổ chân và bàn chân, kèm thay đổi vòm bàn chân 
Đau dọc mặt trong cổ chân/bàn chân, đặc biệt khi vận động, có thể liên quan đến gân chày sau. Khi chức năng của gân suy giảm, vòm bàn chân có thể dần thấp xuống và cổ chân có xu hướng đổ vào trong. 

2️⃣ Cách xử lý ban đầu sau chấn thương cấp theo nguyên tắc PRICE 
Nếu bạn vừa gặp phải một chấn thương cấp như lật cổ chân, va chạm hoặc tiếp đất sai tư thế, có thể áp dụng nguyên tắc PRICE trong giai đoạn đầu: 
P - Protection (Bảo vệ) 
Ngừng hoặc giảm hoạt động gây đau, bảo vệ vùng tổn thương khỏi tiếp tục chịu lực hoặc va chạm. 
R - Rest (Nghỉ ngơi) 
Tạm thời nghỉ hoạt động thể thao. Không cố “chơi tiếp cho nóng người” nếu cơn đau tăng lên. 
I - Ice (Chườm lạnh) 
Chườm lạnh giúp giảm đau và khó chịu, đặc biệt khi có sưng mới xuất hiện. 
C - Compression (Băng ép) 
Băng ép phù hợp có thể giúp kiểm soát sưng, đặc biệt trong chấn thương phần mềm như bong gân. 
E - Elevation (Kê cao) 
Kê cao chi bị thương, nhất là trong thời gian đầu khi có sưng. 
Lưu ý của Bác sĩ: PRICE là nguyên tắc xử lý ban đầu cho chấn thương cấp, không thay thế cho việc xác định nguyên nhân. Nếu đau kéo dài, đau khu trú trên xương, sưng nhiều hoặc không thể chịu lực, bạn nên được đánh giá để loại trừ tổn thương cần điều trị chuyên biệt. 

3️⃣ Dấu hiệu bạn cần thăm khám cùng Bác sĩ 
▪️ Đau kéo dài hoặc tái diễn mỗi khi quay lại tập luyện. 
▪️ Cơn đau ngày càng tăng dù đã giảm vận động. 
▪️ Đau tại một điểm rất khu trú trên xương. 
▪️ Có sưng, bầm tím hoặc hạn chế khả năng chịu lực. 
▪️ Đau làm thay đổi dáng đi hoặc kỹ thuật chạy, nhảy. 
▪️ Bạn không chắc mình có thể tiếp tục chơi thể thao hay chưa. 
Đau bàn chân và cổ chân không phải lúc nào cũng chỉ là hậu quả của việc “tập hơi nhiều”, mà có thể là dấu hiệu cơ thể đang cảnh báo về một vấn đề cơ xương khớp phức tạp hơn. Bởi cùng là một triệu chứng “đau chân”, nhưng nguyên nhân có thể là viêm cân gan chân, gân Achilles, bong gân, tổn thương xương do stress, bệnh lý gân chày sau, u thần kinh Morton hoặc vấn đề phân bố tải lên bàn chân. 

Mục tiêu của thăm khám và điều trị không chỉ là làm giảm đau, mà quan trọng hơn là xác định chính xác nguyên nhân và mức độ tổn thương, từ đó quyết định bạn nên nghỉ bao lâu, có thể tiếp tục hoạt động ở mức nào, điều chỉnh tải lượng ra sao, phối hợp phục hồi chức năng, thuốc và các phương pháp can thiệp chuyên sâu (như là Huyết tương giàu tiểu cầu PRP, thủ thuật, phẫu thuật) và khi nào có thể trở lại thể thao một cách an toàn. 
🩺 Nếu bạn đang gặp phải những cơn đau chân sau mỗi lần chơi thể thao, hãy đến CarePlus để được thăm khám bởi đội ngũ Bác sĩ chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình - Y học thể thao - Cơ xương khớp giàu kinh nghiệm; kết hợp cùng hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại, nổi bật với máy chụp CT, MRI tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), giúp Bác sĩ xác định chính xác vị trí và mức độ tổn thương, từ đó xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp cho mỗi khách hàng. 
👉 Đừng để một cơn đau nhỏ trở thành lý do khiến bạn phải nghỉ thể thao trong nhiều tháng. 
💬 Inbox fanpage hoặc liên hệ hotline miễn phí 1800 6116 để đặt hẹn ngay.