THIẾU MÁU, THIẾU SẮT Ở TRẺ EM THƯỜNG KHÔNG CÓ DẤU HIỆU - BA MẸ CHỚ CHỦ QUAN!

Hãy cùng ThS. BS. Sử Thị Như Ngọc - Chuyên Khoa Nhi tại Hệ Thống Phòng Khám Quốc Tế CarePlus tìm hiểu trong bài viết hôm nay!

Thiếu máu, thiếu sắt là một bệnh khá phổ biến không chỉ gặp ở trẻ nhỏ mà còn phổ biến ở lứa tuổi dậy thì do nhu cầu sắt tăng cao. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng bệnh thường do chế độ dinh dưỡng không phù hợp, nhiễm giun sán hoặc cơ thể dễ nhiễm khuẩn.

Tuy nhiên, vì biểu hiện thường kín đáo, tình trạng này dễ bị bỏ sót và chậm điều trị ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng, phát triển, học tập của trẻ. Vì vậy việc phòng ngừa thiếu máu thiếu sắt ở trẻ cần phải quan tâm đặc biệt.

 Thiếu máu thiếu sắt thường gặp ở độ tuổi nào?
 Theo thống kê, có đến 27,8% trẻ 6–59 tháng tuổi, đặc biệt là 6–24 tháng, bị thiếu máu chủ yếu do thiếu sắt.
 Tại Việt Nam, tình trạng này vẫn xuất hiện ở trẻ lớn hơn: 9,2% trẻ 5–9 tuổi và 8,4% trẻ 10–14 tuổi.
 Điều đó cho thấy: Ba mẹ không chỉ cần quan tâm đến trẻ nhỏ mà cả trẻ lớn và tuổi vị thành niên cũng có nguy cơ thiếu máu thiếu sắt.

 Vì sao trẻ lớn vẫn có thể bị thiếu máu thiếu sắt?
• Giai đoạn dậy thì là thời điểm nhu cầu sắt tăng nhanh để đáp ứng cho tăng trưởng về thể chất, khối lượng cơ, thể tích máu.
• Trẻ gái bắt đầu hành kinh, mất sắt qua mất máu hàng tháng, đặc biệt ở những trẻ có kinh nguyệt nhiều hoặc kéo dài.
• Chế độ ăn chưa cân đối: nhiều tinh bột, đồ ngọt, thức ăn nhanh nhưng ít thực phẩm giàu sắt.
• Ăn kiêng giảm cân, bỏ bữa sáng, hoặc khẩu phần ăn thiên về tinh bột.
• Đồng thời, vì trẻ lớn ít khi được tầm soát thiếu máu định kỳ khiến tình trạng này dễ bị bỏ sót khi bắt đầu và chỉ được để ý khi thiếu máu trở nên rõ rệt.

 Dấu hiệu nhận biết thiếu máu thiếu sắt ở tuổi học đường:
Phần lớn các trường hợp TMTS ở trẻ lớn có biểu hiện rất kín đáo như:
- Mệt mỏi, học tập sa sút: trẻ hay than chóng mệt, khó tập trung, giảm thành tích học.
- Da xanh xao, niêm mạc nhạt: dễ thấy nhất ở môi, kết mạc mắt, lòng bàn tay.
- Tóc khô dễ gãy, móng tay giòn, dễ nứt.
- Hay đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, nhất là khi thay đổi tư thế.
- Khó thở khi gắng sức, tim đập nhanh trong một số trường hợp thiếu máu nhiều.

 Phòng ngừa thiếu máu thiếu sắt:
• Duy trì chế độ ăn cân đối, giàu sắt (thịt đỏ, cá, trứng, các loại đậu...).
• Tăng cường thực phẩm giàu vitamin C giúp hấp thu sắt tốt hơn (trái cây họ cam, bưởi, rau xanh...).
• Hạn chế uống sữa, trà, cà phê gần bữa ăn vì làm giảm hấp thu sắt.
• Với trẻ nữ đã có kinh nguyệt, cần lưu ý bổ sung sắt định kỳ nếu có kinh lượng nhiều hoặc kéo dài.
• Tầm soát thiếu máu và thiếu sắt khi trẻ có biểu hiện mệt, giảm khả năng học tập, hoặc có yếu tố nguy cơ cao.

 Lời nhắn nhủ từ bác sĩ:
Thiếu máu thiếu sắt không chỉ là bệnh của trẻ nhỏ. Ở tuổi học đường và vị thành niên, TMTS vẫn hiện diện âm thầm và ảnh hưởng lớn đến sức khỏe thể chất, tâm thần và học tập của trẻ. Việc nhận biết sớm, tầm soát kịp thời và bổ sung hợp lý sẽ giúp trẻ có một nền tảng khỏe mạnh để phát triển toàn diện.