NGHẸT MŨI MỘT BÊN KÉO DÀI: CÓ THỂ DO VẸO VÁCH NGĂN?

Nghẹt mũi kéo dài, đặc biệt là nghẹt một bên, khó thở khi ngủ hoặc phải thường xuyên thở bằng miệng có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân. Trong đó, vẹo vách ngăn mũi là một bất thường cấu trúc thường gặp và có thể ảnh hưởng đáng kể đến chức năng hô hấp qua mũi.

1. Vẹo vách ngăn mũi là gì? 

- Vách ngăn mũi là cấu trúc nằm giữa hai hốc mũi, được tạo thành chủ yếu bởi phần sụn và xương, có vai trò phân chia hai bên hốc mũi. 
- Vẹo vách ngăn mũi xảy ra khi vách ngăn bị lệch khỏi đường giữa, có thể cong, gấp khúc hoặc xuất hiện gai vách ngăn nhô vào hốc mũi. 

Tình trạng này có thể xuất hiện do: 
- Sự phát triển không cân đối của cấu trúc mũi. 
- Chấn thương vùng mũi trong quá trình sinh hoạt, chơi thể thao hoặc tai nạn. 

2. Vẹo vách ngăn mũi có thể gây ra những triệu chứng gì? 

Khi tình trạng vẹo làm ảnh hưởng đến luồng khí qua mũi, người bệnh có thể xuất hiện: 
- Nghẹt mũi kéo dài hoặc tái diễn 
- Cảm giác một bên mũi thông kém hơn bên còn lại 
- Ngủ ngáy, phải thở bằng miệng khi ngủ hoặc khi vận động. 
- Khô mũi, đóng vảy hoặc chảy máu mũi tái diễn ở một số trường hợp. 
- Có thể xuất hiện cảm giác nặng, căng vùng mũi hoặc mặt. 

Tuy nhiên, các triệu chứng trên không chỉ đặc hiệu cho vẹo vách ngăn. Nghẹt mũi cũng có thể liên quan đến viêm mũi dị ứng, viêm mũi, phì đại cuốn mũi, polyp mũi hoặc các bệnh lý mũi xoang khác. 

3. Vì sao vẹo vách ngăn có thể gây nghẹt mũi? 

Vách ngăn bị lệch có thể làm thu hẹp lòng hốc mũi ở một hoặc cả hai bên, từ đó ảnh hưởng đến sự lưu thông của luồng khí. 

Bên cạnh yếu tố cấu trúc, tình trạng nghẹt mũi có thể rõ rệt hơn khi người bệnh đồng thời có: 
- Viêm mũi dị ứng. 
- Viêm mũi mạn tính. 
- Niêm mạc mũi phù nề. 
- Phì đại cuốn mũi. 
- Viêm xoang hoặc các bệnh lý mũi xoang khác. 
Do đó, cùng một mức độ vẹo vách ngăn nhưng mức độ triệu chứng ở mỗi người có thể hoàn toàn khác nhau. 

4. Vẹo vách ngăn có phải lúc nào cũng cần điều trị? 

Vẹo vách ngăn là tình trạng khá phổ biến và không phải trường hợp nào cũng cần can thiệp. Nếu người bệnh không có triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ, không ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt và giấc ngủ, bác sĩ có thể không chỉ định phẫu thuật. 

Việc điều trị cần dựa trên: 
- Mức độ và vị trí vẹo vách ngăn. 
- Mức độ cản trở đường thở qua mũi. 
- Triệu chứng thực tế của người bệnh. 
- Các bệnh lý mũi đi kèm. 

Vì vậy, không nên chỉ dựa vào kết quả chụp chiếu hoặc hình ảnh vách ngăn bị lệch để tự kết luận rằng mình cần phẫu thuật. 

5. Chẩn đoán vẹo vách ngăn mũi như thế nào? 

Bác sĩ Tai Mũi Họng sẽ kết hợp giữa triệu chứng lâm sàng và thăm khám để đánh giá nguyên nhân gây nghẹt mũi. 

Các bước có thể bao gồm: 
- Khai thác tình trạng nghẹt mũi, khó thở, ngủ ngáy và tiền sử chấn thương vùng mũi. 
- Khám bên ngoài và bên trong mũi. 
- Nội soi mũi để đánh giá trực tiếp vách ngăn, cuốn mũi, niêm mạc mũi và các vị trí có khả năng gây tắc nghẽn. 
- Đánh giá các bệnh lý mũi xoang đi kèm khi cần thiết. 
- CTscan xoang trong những trường hợp cần chỉ định. 

6. Phẫu thuật chỉnh hình vách ngăn 

Trong trường hợp vẹo vách ngăn gây cản trở đáng kể đường thở và các triệu chứng ảnh hưởng chất lượng cuộc sống, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật chỉnh hình vách ngăn. 

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể đánh giá và xử lý đồng thời các bất thường khác như phì đại cuốn mũi hoặc bệnh lý mũi xoang nếu có chỉ định. 

7. Khi nào nên đi khám Tai Mũi Họng? 

Bạn nên cân nhắc thăm khám nếu có một hoặc nhiều tình trạng sau: 
- Nghẹt mũi kéo dài hoặc tái diễn thường xuyên. 
- Nghẹt rõ một bên mũi trong thời gian dài. 
- Khó thở bằng mũi, đặc biệt khi ngủ hoặc khi vận động. 
- Thường xuyên phải thở bằng miệng. 
- Ngủ ngáy kéo dài. 
- Chảy máu mũi hoặc khô mũi tái diễn. 
- Các triệu chứng mũi xoang kéo dài hoặc tái phát nhiều lần. 
- Đã điều trị nghẹt mũi nhưng tình trạng không cải thiện đáng kể. 

Việc lựa chọn phương pháp điều trị nên được thực hiện sau khi bác sĩ Tai Mũi Họng thăm khám và đánh giá cụ thể. Nếu bạn đang bị nghẹt mũi kéo dài, đặc biệt là nghẹt một bên hoặc khó thở bằng mũi khi ngủ, hãy thăm khám để xác định nguyên nhân thay vì tự điều trị kéo dài.