Ợ HƠI – KHI NÀO THẬT SỰ ĐÁNG LO?

Trong thời gian gần đây, số lượng bệnh nhân tiêu hóa tăng khá nhiều, và trong số những triệu chứng khiến mọi người lo lắng nhất thì ợ hơi là một than phiền gặp rất thường xuyên. 

Tuy nhiên, trên thực tế, chỉ riêng triệu chứng ợ hơi đơn thuần thì đa số lại không phải dấu hiệu đáng lo. 

Có những bệnh nhân từng đau dạ dày, viêm loét hay nhiễm Helicobacter pylori, đã điều trị ổn hoàn toàn nhưng vẫn tiếp tục lo lắng chỉ vì còn ợ hơi kéo dài. Cũng có người nội soi, xét nghiệm đều bình thường nhưng vẫn ám ảnh rằng mình có bệnh tiêu hóa nghiêm trọng. 

Vậy khi nào ợ hơi là bình thường, và khi nào cần lưu ý? 

1. Ợ hơi là gì? 

Ợ hơi là hiện tượng khí thoát ra từ đường tiêu hóa qua miệng. Nguyên nhân thường gặp nhất là do nuốt hơi trong lúc ăn uống, nói chuyện hoặc do khí sinh ra trong quá trình tiêu hóa. 

2. Khi nào ợ hơi là sinh lý? 

Ợ hơi được xem là bình thường khi: 

• Chỉ xuất hiện thỉnh thoảng 
• Không kèm đau bụng, nóng rát hay tức vùng thượng vị 
• Không buồn nôn, không ợ chua, không nóng sau xương ức 
• Không sụt cân 
• Triệu chứng này có thể tăng lên sau khi: 
• Ăn quá no 
• Ăn quá nhanh 
• Uống nước có gas 
• Vừa ăn vừa nói chuyện 

Đây là tình trạng rất phổ biến và hầu như ai cũng từng gặp. 

3. Khi nào cần nghĩ đến bệnh lý tiêu hóa? 

Cần đi khám nếu ợ hơi đi kèm: 

• Đau bụng 
• Đầy bụng nhiều 
• Tiêu chảy 
• Sụt cân 
• Ợ hơi liên tục cả ngày 
• Ợ nóng, ợ chua 
• Buồn nôn hoặc nôn 

Lúc này, bác sĩ sẽ cần đánh giá thêm để loại trừ các bệnh lý tiêu hóa thực thể. 

4. Nếu chỉ có ợ hơi đơn thuần thì sao? 

Trong những trường hợp: 

• Chỉ ợ hơi kéo dài 
• Không có triệu chứng tiêu hóa khác 
• Nội soi tiêu hóa hoàn toàn bình thường 
• Nói chuyện càng nhiều càng ợ
• Khi ngủ thì không   

… thì thường nghĩ nhiều đến tình trạng supragastric belching (SGB) hơn là bệnh lý dạ dày. 

Bản chất của SGB không phải hơi từ dạ dày đi lên, mà là tình trạng người bệnh vô thức “hút” không khí vào rồi đẩy ra ngay sau đó. 

Đây được xem là một dạng rối loạn hành vi chức năng nhẹ của đường tiêu hóa. 

5. Vì sao người bị SGB thường ợ kéo dài? 

Điều thú vị là: 

• Càng chú ý đến triệu chứng, bạn sẽ càng ợ nhiều 
• Càng lo lắng, bạn cũng sẽ càng ợ nhiều 

Từ đó hình thành một vòng lặp khiến triệu chứng kéo dài dai dẳng. 

Điều quan trọng cần nhấn mạnh: 

SGB không phải bệnh lý dạ dày thực thể. 

Do đó, nhiều trường hợp không cần sử dụng kéo dài: 

• Thuốc dạ dày 
• PPI 
• Hay các thuốc tiêu hóa khác 

6. Hướng cải thiện 

• Ăn chậm, nhai kỹ 
• Hạn chế nói chuyện khi ăn 
• Tập thở bụng/thở cơ hoành 
• Giảm căng thẳng, lo âu 
• Quan trọng nhất là đừng quá tập trung vào triệu chứng 

Đôi khi, hiểu đúng về cơ thể mình cũng đã là một phần của điều trị